စစ်ပွဲမတိုက်မီ သေချာသုံးသပ်လေ့လာခြင်း

Please share this post to your Facebook and LinkedIn
စစ်ပွဲမတိုက်မီ သေချာသုံးသပ်လေ့လာခြင်း<Uni>

“စစ်ရေးဆိုသည်မှာ တိုင်ပြည့်ရပ်တည်ရေး ပျက်သုဉ်းရေးအတွက် အလွန်အရေးကြီးသော မဖြစ်မနေ ဂရုပြုသုံးသပ်ပြင်စင်ရပေမည်” လို့ဆွန်းဇူးက သူ့စစ်ပညာကျမ်း အစမှာပင်ရေးသားခဲ့ပါတယ်၊၊

အလားတူ လုပ်ငန်းတွေအနေနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့လုပ်ငန်းတွေရဲ့ လက်ရှိအခြေအနေကို အမြဲလေ့လာသုံးသပ်နေပြီး ရေရှည်ကြည့်ကာ ကိုယ်လုပ်ငန်းတွေအမြဲတိုးတက်အောင်ကြံစည်နေရပါမယ် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ ပြိုလဲရင် ပထမဦးဆုံး အလုပ်ရှင်တွေရဲ့ မိသားစုတွေ အဆင်မပြေဖြစ်ပြီး ဒီအလုပ်တွေကို မှီခိုနေကြတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေပါ အခပ်အခဲတွေ ကြုံလာမှာဖြစ်ပါတယ်၊၊

စစ်ပွဲမစခင် မိမိနှင့် ရန်သူ ဘယ်သူက အသာစီးရနေလဲဆိုတာကို အကြောင်းတရား၅ခုအပေါ်အခြေခံပြီး လေ့လာသုံးသပ်နိုင်သည်ဟုဆိုပါတယ် ဒါတွေကတော့

(၁)ခေါင်းဆောင်သူ၏ ကိုယ့်ကျင့်တရား
(၂)မိုးကောင်ကင်
(၃)ပထဝီမြေအနေအထား
(၄)ခေါင်းဆောင်သူများ
(၅)နည်းစနစ် နဲ့ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတို့ဖြစ်ပါတယ်၊၊

စီပွားရေးလုပ်ငန်းတွေမှာလည်း ဒီလို ၅ခုအပေါ်မှုတည်ပြီး ဘယ်လုပ်ငန်းတွေက တိုးတက်သွားနိုင်သည် ကျဆုံးသွားနိုင်သည် ကိုမှန်းစ နိုင်ပါတယ်၊၊စီပွားရေးသဘော အနေနဲ့ကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့

(၁)လုပ်ငန်းရှင်၏ ကိုယ့်ကျင့်တရား

“ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ပြည့်စုံသော အုပ်ချုပ်သူကို ပြည်သူပြည်သားတွေက လေးစားယုံကြည်ပြီး တကယ့်စိတ်ရင်းဖြင့် သေတူရှင်မကွဲ ပူပေါင်းကာ အုပ်ချုပ်သူ ခိုင်းစေသမျှကို အခက်အခဲ အန္တရာယ်များကို မမှုပဲ စွန့်စားလုပ်ကိုင်ပေလိမ့်မည်”ဆွန်းဇူး

လုပ်ငန်းပိုင်ရှင်တွေရဲ့ ကိုယ့်ကျင့်တရားဟာ လုပ်ငန်းတော့အပေါ် အလွန်သက်ရောက်မှုရှိပါတယ် အထူးသဖြင့် ကိုယ့်ကျင့်တရား မကောင်းသော လုပ်ငန်းရှင်တွေကို ဝန်ထမ်းတွေ ၊တခြားသော တွဲဖတ်လုပ်ကိုင်သူတွေက မလေးစားပြီးအထင်အမြင်သေးမှုကို ခံရမည်ဖြစ်ပါတယ်၊၊လုပ်ငန်းရှင်များသည်

(၁) ကိုယ့်ဝန်ထမ်းများ အပေါ် လိင်ပိုင်ဆိုင်ရာ အမြတ်ထုပ်ခြင်းကို လုံးဝရှောင်ကျင်ရမည် sexual harassment လည်းဖြစ်စေပါတယ်၊၊

(၂)လုပ်ငန်းရှင်တို့သည် ဝန်ထမ်းတွေအပေါ် ကျောသားရင်သား မခွဲခြားပဲ တူညီစွာ ဆက်ဆံပြီး လေးစားသမှုရှိရပါမည် အထူးသဖြင့် ရုံးအတွင်း လူသစ် လူဟောင်းဆိုပြီး ကွဲပြားရင် လုပ်ငန်းအတွင်းစိတ်ဝမ်းကွဲမည်၊ ကပ်ပြီးဖားနေတဲ့ သူတွေကိုနေရာပေးရင် လုပ်ငန်းအတွင် အလုပ်မလုပ်ပဲ ကပ်ဖားတွေသာပေါ်များလာမည်ဖြစ်ပါသည်၊၊မိမိရဲ့ ခံစားမှု emotionalအပေါ်ကို အခြေမခံပဲ ဆုပေးသင့်သူကို ဆုပေးပြီး ဒဏ်ပေးရမည့်သူကို ဒဏ်ပေးရပါမည် 

(၃)လုပ်ငန်းရှင်များ အနေနဲ့ မိမိတို့ပြောထားသော ပေးထားသော စကားကတိတွေကို တည်ကြည့်ရမည်ဖြစ်ပါတယ် ကိုယ်က ဒါပေးမယ်လို့ ပြောရင် ပေးရမည်ဖြစ်ပါသည် မဟုတ်က ဝန်ထမ်းများ အယုံအကြည်မဲ့လာမည်ဖြစ်ပါတယ်၊၊

(၄) လုပ်ငန်းရှင်များ အနေဖြင့် ကိုယ့်ရဲ့ ပါဝါကို ပြချင်ဇောဖြင့် မသိနားမလည်ရဲ့ အရာတချို့ကို လက်အောက်ရှိ managerများပြုလုပ်နေသည်ကို လူအများရှေ့တွင် ဝင်ရောက်စွပ်ဖတ်ခြင်းများ မပြုလုပ်ရပါ၊၊

(၅)လုပ်ငန်းရှင်များအနေဖြင့် ကိုယ့်ထုပ်ထားသော စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေကို ကိုယ့်တိုင်ဦးဆောင်ဦးရွက်ပြု၍ လိုက်နာရမည်ဖြစ်ပါသည်

အထက်ပါ ကိုယ့်ကျင့်တရားဖြင့်ပြည့်စုံသော လုပ်ငန်းရှင်များကို ဝန်ထမ်းများလေးစားပြီး ခိုင်းသမျှကိုညသေချာတာဝန်ကျေစွာ ပြုလုပ်ပေးကြမည်ဖြစ်ပါတယ်၊၊

(၂)မိုးကောင်းကင်(ပတ်ဝန်ကျင် သဘာဝအခြေအနေ)

“ရှေးအခါက စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူတို့သည် ပတ်ဝန်ကျင် သဘာဝအခြေအနေကို ကောင်းစွာနားလည် အသုံးချပြီး စစ်ပွဲကို အောင်နိုင်အောင်ပြုလုပ်နိုင်ကြသည် စစ်တိုက်ရာတွင် ရေ၊ မီး၊ မိုး၊ မြူ ၊တောတောင်ချောက်ကပါး၊ ပူခြင်း၊အေးခြင်းတွေကို အသုံးပြုကာ စစ်ပွဲကို အောင်မြင်အောင်ဆောင်ရွက်နိုင်ကြသည်”ဆွန်းဇူး
စီပွားရေးလုပ်ငန်းများတွက်လည်း လုပ်ငန်းတွေရဲ့ ပတ်ဝန်ကျင်အခြေအနေ တနည်း အခုခေတ်အခါ နမည်းကြီးသည် PESTELကို ကျွမ်းကျင်စွားနားလည်ရပါပြီး competitorတွေနဲ့ customerတွေရဲ့အကြောင်းကိုသေချာ သိရှိထားရပါမယ်၊၊

Political(နိုင်ငံရေး)

လက်ရှိနိုင်ငံရေးအခြေအနေ အာဏာရ အစိုးရရဲ့ policyနဲ့ မှုဝါဒအပေါ်မှုတည်ပြီး တချို့လုပ်ငန်း industryတွေက ပိုကောင်းသွားသလို တချို့ လုပ်ငန်းစုတွေက ကျစင်းသွားနိုင်ပါသည်၊၊လုပ်ငန်းတွေအနေနဲ့ အစိုးရရဲ့ နိုင်ငံရေးနှင့် မှုဝဒဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲတွေ၊ trade policyတွေ၊ Tax policy တွေနဲ့ နောင်ပိုပြီးပြုလုပ်မယ့် business sectorတွေကို ကြိုတင် ခန့်မှန်းနိုင်ရင် လုပ်ငန်းတွေ ချဲထွင်ရာမှာကိုပြီး အခွင့်အရေးရစေမှာဖြစ်သောကြောင့် ဒါတွေကို အမြဲလေ့လာသုံးသပ်နေရမှာဖြစ်ပြီး ကိုယ့်လုပ်ငန်းတွေအပေါ် ဘယ်လိုမျိုးတွေ သက်ရောက်မှုရှိလဲ ဆိုတာကို သိရှိနားလည်းရပါမည်၊၊

Eoconomic(စီးပွားရေးအခြေအနေ)

လုပ်ငန်းတွေအနေနဲ့ လက်ရှိကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေးအခြေအနေ GDPတွေ၊ အတိုးနှုန်းတွေ ၊ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှုန်းတွေ၊ exchange rateတွေကို သေချာနားလည်သုံးသပ်ရမှာဖြစ်ပါတယ် exchange rate အပြောင်အလဲကြောင့် ကိုယ့်လုပ်ငန်းတွေရဲ့ ကုန်ပစ္စည်းစျေးနှုန်းတွေ ပြောင်းလဲမှုတွေ ရှိတာမျိုး အတိုးနှုန်းတွေကျရင် bankတွေကနေ ချေးငွေသက်သက်သာသာနဲ့ရနိုင်တာမျိုးတွေ စသဖြင့် ကိုယ့်လုပ်ငန်းအတွက် အခွင့်အျလမ်းနဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေကိုသိရှိနားလည်ရမှာဖြစ်ပါတယ်၊၊

Social(လူမှုအခြေအနေ)

လုပ်ငန်းတွေအနေနဲ့ ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ လူမှူအခြေအနေတွေဖြစ်တဲ့ လူဦးရေဘယ်လောက်ရှိလဲ၊ ဘယ်အသက်အရွယ်တွေကများလဲ၊ သူတို့တွေ ဘယ်လောက်သုံးစွဲနိုင်လဲ သူတို့ ဘာတွေသိတ်ဝင်စားလဲ သူတို့တွေ ဘယ်လို behaviorတွေရှိလဲ ကို သိရှိနားလည်ထားသင်ပြီး ကိုယ့်ရဲ့ marketing အတွက်လည်း အလွန်အသုံးဝင်ပါတယ် segementတွေခွဲတဲ့အခါ နောက်product အသစ်တွေထုပ်တဲ့အခါလည်း ပိုပြီးအဆင်ပြေလွယ်ကူစေပါသည်၊၊

Technology(နည်းပညာ)

လုပ်ငန်းတွေအနေနဲ့ သက်ဆိုင်ရာ functionအလိုက် ဘယ်လိုနည်းပညာတွေသုံးစွဲသင်သလဲ ကိုစဉ်းစားရပါမယ် ဥပမာ marketing အတွက်ဆိုရင် digital marketing ဘက်ကိုသွားတာမျိုး၊ sales အတွက်ဆိုရင် way သွားတဲ့ softwareတွေသုံးတာမျိုး နောက်လုပ်ငန်းတွေထဲမှာ ERP softwareတွေသုံးပြီးချိတ်ဆက်တာမျိုး productionအတွက်ဆိုလဲ ဘယ်လို စက်အသစ်တွေသုံးမလဲ စသဖြင့် နည်းပညာများကိုကောင်းစွာအသုံးချနိုင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်၊၊

Legal(ဥပေဒ)

ဥပဒေ အရအရေးကြီးတဲ့ lawတွေကိုလည်းသေချာသိရှိရပါမယ် ဥပမာ FDA lawတွေလိုမျိုး consumer productတွေမှာ မြန်မာစာပါရမယ် စသဖြင့် import and export lawတွေ၊ FDI lawတွေကို သိရှိရပါမယ် FDI law တွေဖြေလျော့ပေးရင် နိုင်ငံခြားcompanyများစွာဝင်ရောက်လာနိုင်ပြီး marketထဲ competitionကြီးသွားပါမယ် ဒီတော့ ကိုယ့်က နိုင်ငံခြားက companyတစ်ခုနဲ့ ပဲပေါင်းမလား ကိုယ့်ဘာသာပဲရပ်တည်မလားဆိုတာကို စဉ်းစားရမှာဖြစ်ပါတယ်၊၊

Competitor(ပြိုင်ဖတ်)

မိမိရဲ့ competitorတွေ ဘာတွေလုပ်နေလဲ ၊ဘယ်ပစ္စည်းတွေထပ်သွင်းလဲ ၊ဘယ်သူတွေနဲ့ patnerလုပ်ထားကြလဲ စျေးကွက်ဘယ်နားတွေချဲ့နေလဲ ဆိုတာတွေကို သေချာအမြဲလေ့လာစောင့်ကြည့်ရမှာဖြစ်ပြီး ကိုယ်က ဘယ်လိုပြန်လည်းလုပ်ဆောင်မလဲကိုစဉ်းစာရပါမယ်၊၊

Customer(ဝယ်သူ)

ကိုယ့်ရဲ့ customer တွေ၊consumerတွေ ဘယ်လိုပစ္စည်းတွေဘယ်လဲ ၊ဘယ်နေရာ ဘယ်အချိန် တွေမှာ ဘယ်လိုမျိုးတွေဝယ်လဲ ၊ဘာကြောင့်ဝယ်လဲ ၊ဘာတွေအဆင်ပြေပြီး ဘာတွေအဆင်မပြေဘူးလဲ စတဲ့consumer တွေရဲ့ behaviorတွေကို သိရှိနားလည်ရပါမည်၊၊

(၃)ပထဝီမြေအနေအထား

“ပထဝီမြေအနေအထားကို ကောင်းစွာကျွမ်းကျင်သော စစ်ဦးစီးသည် ရန်သူကို မည်သိုတိုက်ခိုက်မည်ဆိုတာကို ကောင်းစွာနားလည်၏ ရန်သူများမည်သည့်နေရာတပ်ချထားတာတွေ အားများသည် ၊မည်သည့်နေရာတွင် အားနည်သည် သိရှိသောသူသည် မည်သည်နေရာမှာ စတင်တိုက်ခိုက်ရမည်ကိုကောင်းစွာသိ၏ ရန်သူ၏ အားနည်းသည့် နေရာကို တိုက်ခိုက်ပြီး အားများသည့်နေရာကိုရှောင်ရှားရမည်ဖြစ်သည်” ဆွန်းဇူး

စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများတွေလည်း လုပ်ငန်းရှင်းတို့သည် ပထဝီမြေအနေအထားကိုကောင်းစွားသိရှိနားလည်းရမည် မြန်မာနိုင်ငံတွေ ဘယ်မြို့တွေက အဓိကကျလဲ၊ ဘယ်မြို့တွေက လူဦးရေအရ အိမ်ခြေအရများလဲ၊ အထက်မြန်မာနိုင်ငံဆိုရင် ဘယ်မြို့တွေမှာ ဘယ်ပစ္စည်းတွေရောင်းရလဲ၊ ဘယ်လိုဆိုင်တွေရှိလဲ၊ ဘယ်လိုလက်ကားဆိုင်တွေရှိလဲ ၊မြေအနေအထားအရ logisticမှာ စျေးတွေဘယ်နားက အသာစီးရလဲ ဥပမာ Mandalayဘက်တွင် တရုတ်ပစ္စည်းလမ်းကြောင်းများ ပိုမိုနီးသောကြောင့် ကုန်ကျစရိတ်သက်သာခြင်း စသဖြင့် ကိုယ့်ရဲ့ ပစ္စည်းတွေ ရောင်းမယ်ဆိုရင် ဘယ်မြို့တွေကို စတင်ရောင်းသင်လဲ ၊competitorတွေကို ဘယ်နေရာတွေမှာ ပိုမို marketယူထားလဲ ဘယ်နေရာတွေက demandပိုများလဲ စသဖြင့် မြေအနေအထား အခြေအနေတွေကိုကောင်းစွာသိရှိနားလည်းရမည်ဖြစ်ပါတယ်၊၊

(၄)ခေါင်းဆောင်သူများ

“စစ်သူကြီးများသည် ပညာဉာဏ်ပြည့်ဝပြီး သတ္တိရှိကာ ရိုးသားပြီး မာနနဲ့ မာန်တွေမထားပဲ လက်အောက်ငယ်သားများအပေါ်နာလည်းကိုယ်ချင်းစာတက်ရမည် ဒါအပြင် အုပ်ချုပ်သူတွေရဲ့ ဝင်ရောက်စွတ်ဖက်မှုကို မခံရပဲ အာဏာအပြည့်ရထားသူများလည်း ဖြစ်ရင် တိုက်ပွဲတွင်အောင်မြင်မှုကိုရရှိပေမည်” ဆွန်းဇူး
စစ်သူကြီးများဆိုသည်က လုပ်ငန်းတွင်ဦးဆောင်နေသော managerများဖြစ်သည် managerများသည် ပညာဉာဏ်ရှိရပြီး ဘယ်ချိန်ဘာလုပ်မယ် ဘာလိုမျိုးတွေ အလျှင်အမြန်လုပ်ရမလဲဆိုတာကိုကောင်းစွာ သိရှိနာလည်ရပြီး ထိထိမိမိလုပ်ရဲကိုင်ရဲ သတ္တိလည်းရှိရပါမည်၊၊

ဒါ့အပြင် ကိုယ့်လက်အောက် သူတွေကို အမြဲ လေ့လာပြီး ကူညီဖေးမတက်ရပါမည် လက်အောက်ကဝန်ထမ်းများ စိတ်ဓာတ်ကျတာတွေ အဆင်မပြေတာတွေရှိရင်လည်းcoachingပြုလုပ်ပေးရပါမည် မာနရှေ့ထားပြီး ငါက managerဆိုသောပုံစံဖြင့် မပြုမှုရပါ ဒါပေမယ် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကိုတော့ ထိန်ကျောင်းရပါမည်၊၊
လက်အောက်သူတွေကို ကျောသားရင်သားမခွဲခြားရပါ ဆုပေးဒဏ်ပေးစနစ်ကိုလည်း ကောင်းစွာကျင့်သုံးရမှာဖြစ်ပါတယ်၊၊

(၅)နည်းစနစ် နှင့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်း

“နည်းစနစ်ကောင်းမွန်သော စစ်တပ်နှင့် စည်းစနစ်ရှိသော စစ်တပ်ကို ရန်သူများ ကတိုက်ခိုက်ဖို့ခက်ပေးသည် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းမရှိသော တပ်သည် ဗရမ်းဗဒါတွေဖြစ်ကာ တကယ်စစ်ပွဲတိုက်နေချိန်တွင် အမိန့်မနာခံမှုများ တာဝန်များသေချာမလုပ်ခြင်းများဖြစ်ပေါ်ပြီး တိုက်ပွဲကို ကျဆုံးစေသည်” ဆွန်းဇူး
လုပ်ငန်းတွေမှာလည်း ကိုယ့်ရဲ့ ဝန်ထမ်းတွေကို စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေနဲ့ ပြုမှုစေရမှာဖြစ်ပါတယ် ဒါကြောင့်လည်း HRက employee ruleတွေ handbookတွေကို သေချာချမှတ်ရပါမယ် မလိုက်နာတဲ့သူတွေကို အရေးယူရပါမယ် လိုက်နာသူတွေကိုဆုချီးမြင့်တာမျိုးတွေလုပ်ဆောင်ရပါမယ် မဟုတ်ရင် ကိုယ့်လုပ်ငန်းကြီးက ဗရမ်းဗဒါဖြစ်ကာ လုပ်ချင်ရာလုပ်ပုံစံကြီးဖြစ်နေပါလိုက်မယ်၊၊

အထက်ပါ အကြောင်းအရာ ၅ချက်ကို မိမိနှင် ့မိမိပြိုက်ဘက်တွေကြား ကွာခြားသွားမည့် အချက်များပင်ဖြစ်ပါသည်၊၊
Myint Maung Maung Tun
 
စစ္ပြဲမတိုက္မီ ေသခ်ာသံုးသပ္ေလ့လာျခင္း>
 
“စစ္ေရးဆိုသည္မွာ တိုင္ျပည့္ရပ္တည္ေရး ပ်က္သုဥ္းေရးအတြက္ အလြန္အေရးႀကီးေသာ မျဖစ္မေန ဂရုျပဳသံုးသပ္ျပင္စင္ရေပမည္” လို႔ဆြန္းဇူးက သူ႔စစ္ပညာက်မ္း အစမွာပင္ေရးသားခဲ့ပါတယ္၊၊
 
အလားတူ လုပ္ငန္းေတြအေနနဲ႔ ကိုယ့္ရဲ႕လုပ္ငန္းေတြရဲ႕ လက္ရွိအေျခအေနကို အျမဲေလ့လာသံုးသပ္ေနၿပီး ေရရွည္ၾကည့္ကာ ကိုယ္လုပ္ငန္းေတြအျမဲတိုးတက္ေအာင္ၾကံစည္ေနရပါမယ္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ ၿပိဳလဲရင္ ပထမဦးဆံုး အလုပ္ရွင္ေတြရဲ႕ မိသားစုေတြ အဆင္မေျပျဖစ္ၿပီး ဒီအလုပ္ေတြကို မွီခိုေနၾကတဲ့ ဝန္ထမ္းေတြပါ အခပ္အခဲေတြ ၾကံဳလာမွာျဖစ္ပါတယ္၊၊
 
စစ္ပြဲမစခင္ မိမိႏွင့္ ရန္သူ ဘယ္သူက အသာစီးရေနလဲဆိုတာကို အေၾကာင္းတရား၅ခုအေပၚအေျခခံၿပီး ေလ့လာသံုးသပ္ႏိုင္သည္ဟုဆိုပါတယ္ ဒါေတြကေတာ့
 
(၁)ေခါင္းေဆာင္သူ၏ ကိုယ့္က်င့္တရား
(၂)မိုးေကာင္ကင္
(၃)ပထဝီေျမအေနအထား
(၄)ေခါင္းေဆာင္သူမ်ား
(၅)နည္းစနစ္ နဲ႔ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းတို႔ျဖစ္ပါတယ္၊၊
 
စီပြားေရးလုပ္ငန္းေတြမွာလည္း ဒီလို ၅ခုအေပၚမႈတည္ၿပီး ဘယ္လုပ္ငန္းေတြက တိုးတက္သြားႏိုင္သည္ က်ဆံုးသြားႏိုင္သည္ ကိုမွန္းစ ႏိုင္ပါတယ္၊၊စီပြားေရးသေဘာ အေနနဲ႔ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့
 
(၁)လုပ္ငန္းရွင္၏ ကိုယ့္က်င့္တရား
 
“ကိုယ္က်င့္တရားႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ အုပ္ခ်ဳပ္သူကို ျပည္သူျပည္သားေတြက ေလးစားယံုၾကည္ၿပီး တကယ့္စိတ္ရင္းျဖင့္ ေသတူရွင္မကြဲ ပူေပါင္းကာ အုပ္ခ်ဳပ္သူ ခိုင္းေစသမၽွကို အခက္အခဲ အႏၱရာယ္မ်ားကို မမႈပဲ စြန္႔စားလုပ္ကိုင္ေပလိမ့္မည္”ဆြန္းဇူး
 
လုပ္ငန္းပိုင္ရွင္ေတြရဲ႕ ကိုယ့္က်င့္တရားဟာ လုပ္ငန္းေတာ့အေပၚ အလြန္သက္ေရာက္မႈရွိပါတယ္ အထူးသျဖင့္ ကိုယ့္က်င့္တရား မေကာင္းေသာ လုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ဝန္ထမ္းေတြ ၊တျခားေသာ တြဲဖတ္လုပ္ကိုင္သူေတြက မေလးစားၿပီးအထင္အျမင္ေသးမႈကို ခံရမည္ျဖစ္ပါတယ္၊၊လုပ္ငန္းရွင္မ်ားသည္
 
(၁) ကိုယ့္ဝန္ထမ္းမ်ား အေပၚ လိင္ပိုင္ဆိုင္ရာ အျမတ္ထုပ္ျခင္းကို လံုးဝေရွာင္က်င္ရမည္ sexual harassment လည္းျဖစ္ေစပါတယ္၊၊
 
(၂)လုပ္ငန္းရွင္တို႔သည္ ဝန္ထမ္းေတြအေပၚ ေက်ာသားရင္သား မခြဲျခားပဲ တူညီစြာ ဆက္ဆံၿပီး ေလးစားသမႈရွိရပါမည္ အထူးသျဖင့္ ရံုးအတြင္း လူသစ္ လူေဟာင္းဆိုၿပီး ကြဲျပားရင္ လုပ္ငန္းအတြင္းစိတ္ဝမ္းကြဲမည္၊ ကပ္ၿပီးဖားေနတဲ့ သူေတြကိုေနရာေပးရင္ လုပ္ငန္းအတြင္ အလုပ္မလုပ္ပဲ ကပ္ဖားေတြသာေပၚမ်ားလာမည္ျဖစ္ပါသည္၊၊မိမိရဲ႕ ခံစားမႈ emotionalအေပၚကို အေျခမခံပဲ ဆုေပးသင့္သူကို ဆုေပးၿပီး ဒဏ္ေပးရမည့္သူကို ဒဏ္ေပးရပါမည္
 
(၃)လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အေနနဲ႔ မိမိတို႔ေျပာထားေသာ ေပးထားေသာ စကားကတိေတြကို တည္ၾကည့္ရမည္ျဖစ္ပါတယ္ ကိုယ္က ဒါေပးမယ္လို႔ ေျပာရင္ ေပးရမည္ျဖစ္ပါသည္ မဟုတ္က ဝန္ထမ္းမ်ား အယံုအၾကည္မဲ့လာမည္ျဖစ္ပါတယ္၊၊
 
(၄) လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အေနျဖင့္ ကိုယ့္ရဲ႕ ပါဝါကို ျပခ်င္ေဇာျဖင့္ မသိနားမလည္ရဲ႕ အရာတခ်ိဳ႕ကို လက္ေအာက္ရွိ managerမ်ားျပဳလုပ္ေနသည္ကို လူအမ်ားေရွ႕တြင္ ဝင္ေရာက္စြပ္ဖတ္ျခင္းမ်ား မျပဳလုပ္ရပါ၊၊
 
(၅)လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအေနျဖင့္ ကိုယ့္ထုပ္ထားေသာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြကို ကိုယ့္တိုင္ဦးေဆာင္ဦးရြက္ျပဳ၍ လိုက္နာရမည္ျဖစ္ပါသည္
 
အထက္ပါ ကိုယ့္က်င့္တရားျဖင့္ျပည့္စံုေသာ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားကို ဝန္ထမ္းမ်ားေလးစားၿပီး ခိုင္းသမၽွကိုညေသခ်ာတာဝန္ေက်စြာ ျပဳလုပ္ေပးၾကမည္ျဖစ္ပါတယ္၊၊
 
(၂)မိုးေကာင္းကင္(ပတ္ဝန္က်င္ သဘာဝအေျခအေန)
 
“ေရွးအခါက စစ္ေရးကၽြမ္းက်င္သူတို႔သည္ ပတ္ဝန္က်င္ သဘာဝအေျခအေနကို ေကာင္းစြာနားလည္ အသံုးခ်ၿပီး စစ္ပြဲကို ေအာင္ႏိုင္ေအာင္ျပဳလုပ္ႏိုင္ၾကသည္ စစ္တိုက္ရာတြင္ ေရ၊ မီး၊ မိုး၊ ျမဴ ၊ေတာေတာင္ေခ်ာက္ကပါး၊ ပူျခင္း၊ေအးျခင္းေတြကို အသံုးျပဳကာ စစ္ပြဲကို ေအာင္ျမင္ေအာင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ၾကသည္”ဆြန္းဇူး
 
စီပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြက္လည္း လုပ္ငန္းေတြရဲ႕ ပတ္ဝန္က်င္အေျခအေန တနည္း အခုေခတ္အခါ နမည္းႀကီးသည္ PESTELကို ကၽြမ္းက်င္စြားနားလည္ရပါၿပီး competitorေတြနဲ႔ customerေတြရဲ႕အေၾကာင္းကိုေသခ်ာ သိရွိထားရပါမယ္၊၊
 
Political(ႏိုင္ငံေရး)
 
လက္ရွိႏိုင္ငံေရးအေျခအေန အာဏာရ အစိုးရရဲ႕ policyနဲ႔ မႈဝါဒအေပၚမႈတည္ၿပီး တခ်ိဳ႕လုပ္ငန္း industryေတြက ပိုေကာင္းသြားသလို တခ်ိဳ႕ လုပ္ငန္းစုေတြက က်စင္းသြားႏိုင္ပါသည္၊၊လုပ္ငန္းေတြအေနနဲ႔ အစိုးရရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ မႈဝဒဆိုင္ရာ အေျပာင္းအလဲေတြ၊ trade policyေတြ၊ Tax policy ေတြနဲ႔ ေနာင္ပိုၿပီးျပဳလုပ္မယ့္ business sectorေတြကို ႀကိဳတင္ ခန္႔မွန္းႏိုင္ရင္ လုပ္ငန္းေတြ ခ်ဲထြင္ရာမွာကိုၿပီး အခြင့္အေရးရေစမွာျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဒါေတြကို အျမဲေလ့လာသံုးသပ္ေနရမွာျဖစ္ၿပီး ကိုယ့္လုပ္ငန္းေတြအေပၚ ဘယ္လိုမ်ိဳးေတြ သက္ေရာက္မႈရွိလဲ ဆိုတာကို သိရွိနားလည္းရပါမည္၊၊
 
Eoconomic(စီးပြားေရးအေျခအေန)
 
လုပ္ငန္းေတြအေနနဲ႔ လက္ရွိကိုယ့္ႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးအေျခအေန GDPေတြ၊ အတိုးႏႈန္းေတြ ၊ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းေတြ၊ exchange rateေတြကို ေသခ်ာနားလည္သံုးသပ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္ exchange rate အေျပာင္အလဲေၾကာင့္ ကိုယ့္လုပ္ငန္းေတြရဲ႕ ကုန္ပစၥည္းေစ်းႏႈန္းေတြ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ရွိတာမ်ိဳး အတိုးႏႈန္းေတြက်ရင္ bankေတြကေန ေခ်းေငြသက္သက္သာသာနဲ႔ရႏိုင္တာမ်ိဳးေတြ စသျဖင့္ ကိုယ့္လုပ္ငန္းအတြက္ အခြင့္အ်လမ္းနဲ႔ စိန္ေခၚမႈေတြကိုသိရွိနားလည္ရမွာျဖစ္ပါတယ္၊၊
 
Social(လူမႈအေျခအေန)
 
လုပ္ငန္းေတြအေနနဲ႔ ကိုယ့္ႏိုင္ငံရဲ႕ လူမႉအေျခအေနေတြျဖစ္တဲ့ လူဦးေရဘယ္ေလာက္ရွိလဲ၊ ဘယ္အသက္အရြယ္ေတြကမ်ားလဲ၊ သူတို႔ေတြ ဘယ္ေလာက္သံုးစြဲႏိုင္လဲ သူတို႔ ဘာေတြသိတ္ဝင္စားလဲ သူတို႔ေတြ ဘယ္လို behaviorေတြရွိလဲ ကို သိရွိနားလည္ထားသင္ၿပီး ကိုယ့္ရဲ႕ marketing အတြက္လည္း အလြန္အသံုးဝင္ပါတယ္ segementေတြခြဲတဲ့အခါ ေနာက္product အသစ္ေတြထုပ္တဲ့အခါလည္း ပိုၿပီးအဆင္ေျပလြယ္ကူေစပါသည္၊၊
 
Technology(နည္းပညာ)
 
လုပ္ငန္းေတြအေနနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာ functionအလိုက္ ဘယ္လိုနည္းပညာေတြသံုးစြဲသင္သလဲ ကိုစဥ္းစားရပါမယ္ ဥပမာ marketing အတြက္ဆိုရင္ digital marketing ဘက္ကိုသြားတာမ်ိဳး၊ sales အတြက္ဆိုရင္ way သြားတဲ့ softwareေတြသံုးတာမ်ိဳး ေနာက္လုပ္ငန္းေတြထဲမွာ ERP softwareေတြသံုးၿပီးခ်ိတ္ဆက္တာမ်ိဳး productionအတြက္ဆိုလဲ ဘယ္လို စက္အသစ္ေတြသံုးမလဲ စသျဖင့္ နည္းပညာမ်ားကိုေကာင္းစြာအသံုးခ်ႏိုင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္၊၊
 
Legal(ဥေပဒ)
 
ဥပေဒ အရအေရးႀကီးတဲ့ lawေတြကိုလည္းေသခ်ာသိရွိရပါမယ္ ဥပမာ FDA lawေတြလိုမ်ိဳး consumer productေတြမွာ ျမန္မာစာပါရမယ္ စသျဖင့္ import and export lawေတြ၊ FDI lawေတြကို သိရွိရပါမယ္ FDI law ေတြေျဖေလ်ာ့ေပးရင္ ႏိုင္ငံျခားcompanyမ်ားစြာဝင္ေရာက္လာႏိုင္ၿပီး marketထဲ competitionႀကီးသြားပါမယ္ ဒီေတာ့ ကိုယ့္က ႏိုင္ငံျခားက companyတစ္ခုနဲ႔ ပဲေပါင္းမလား ကိုယ့္ဘာသာပဲရပ္တည္မလားဆိုတာကို စဥ္းစားရမွာျဖစ္ပါတယ္၊၊
 
Competitor(ၿပိဳင္ဖတ္)
 
မိမိရဲ႕ competitorေတြ ဘာေတြလုပ္ေနလဲ ၊ဘယ္ပစၥည္းေတြထပ္သြင္းလဲ ၊ဘယ္သူေတြနဲ႔ patnerလုပ္ထားၾကလဲ ေစ်းကြက္ဘယ္နားေတြခ်ဲ့ေနလဲ ဆိုတာေတြကို ေသခ်ာအျမဲေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ရမွာျဖစ္ၿပီး ကိုယ္က ဘယ္လိုျပန္လည္းလုပ္ေဆာင္မလဲကိုစဥ္းစာရပါမယ္၊၊
 
Customer(ဝယ္သူ)
 
ကိုယ့္ရဲ႕ customer ေတြ၊consumerေတြ ဘယ္လိုပစၥည္းေတြဘယ္လဲ ၊ဘယ္ေနရာ ဘယ္အခ်ိန္ ေတြမွာ ဘယ္လိုမ်ိဳးေတြဝယ္လဲ ၊ဘာေၾကာင့္ဝယ္လဲ ၊ဘာေတြအဆင္ေျပၿပီး ဘာေတြအဆင္မေျပဘူးလဲ စတဲ့consumer ေတြရဲ႕ behaviorေတြကို သိရွိနားလည္ရပါမည္၊၊
 
(၃)ပထဝီေျမအေနအထား
 
“ပထဝီေျမအေနအထားကို ေကာင္းစြာကၽြမ္းက်င္ေသာ စစ္ဦးစီးသည္ ရန္သူကို မည္သိုတိုက္ခိုက္မည္ဆိုတာကို ေကာင္းစြာနားလည္၏ ရန္သူမ်ားမည္သည့္ေနရာတပ္ခ်ထားတာေတြ အားမ်ားသည္ ၊မည္သည့္ေနရာတြင္ အားနည္သည္ သိရွိေသာသူသည္ မည္သည္ေနရာမွာ စတင္တိုက္ခိုက္ရမည္ကိုေကာင္းစြာသိ၏ ရန္သူ၏ အားနည္းသည့္ ေနရာကို တိုက္ခိုက္ၿပီး အားမ်ားသည့္ေနရာကိုေရွာင္ရွားရမည္ျဖစ္သည္” ဆြန္းဇူး
 
စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားေတြလည္း လုပ္ငန္းရွင္းတို႔သည္ ပထဝီေျမအေနအထားကိုေကာင္းစြားသိရွိနားလည္းရမည္ ျမန္မာႏိုင္ငံေတြ ဘယ္ၿမိဳ႕ေတြက အဓိကက်လဲ၊ ဘယ္ၿမိဳ႕ေတြက လူဦးေရအရ အိမ္ေျခအရမ်ားလဲ၊ အထက္ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုရင္ ဘယ္ၿမိဳ႕ေတြမွာ ဘယ္ပစၥည္းေတြေရာင္းရလဲ၊ ဘယ္လိုဆိုင္ေတြရွိလဲ၊ ဘယ္လိုလက္ကားဆိုင္ေတြရွိလဲ ၊ေျမအေနအထားအရ logisticမွာ ေစ်းေတြဘယ္နားက အသာစီးရလဲ ဥပမာ Mandalayဘက္တြင္ တရုတ္ပစၥည္းလမ္းေၾကာင္းမ်ား ပိုမိုနီးေသာေၾကာင့္ ကုန္က်စရိတ္သက္သာျခင္း စသျဖင့္ ကိုယ့္ရဲ႕ ပစၥည္းေတြ ေရာင္းမယ္ဆိုရင္ ဘယ္ၿမိဳ႕ေတြကို စတင္ေရာင္းသင္လဲ ၊competitorေတြကို ဘယ္ေနရာေတြမွာ ပိုမို marketယူထားလဲ ဘယ္ေနရာေတြက demandပိုမ်ားလဲ စသျဖင့္ ေျမအေနအထား အေျခအေနေတြကိုေကာင္းစြာသိရွိနားလည္းရမည္ျဖစ္ပါတယ္၊၊
 
(၄)ေခါင္းေဆာင္သူမ်ား
 
“စစ္သူႀကီးမ်ားသည္ ပညာဥာဏ္ျပည့္ဝၿပီး သတၱိရွိကာ ရိုးသားၿပီး မာနနဲ႔ မာန္ေတြမထားပဲ လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ားအေပၚနာလည္းကိုယ္ခ်င္းစာတက္ရမည္ ဒါအျပင္ အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြရဲ႕ ဝင္ေရာက္စြတ္ဖက္မႈကို မခံရပဲ အာဏာအျပည့္ရထားသူမ်ားလည္း ျဖစ္ရင္ တိုက္ပြဲတြင္ေအာင္ျမင္မႈကိုရရွိေပမည္” ဆြန္းဇူး
 
စစ္သူႀကီးမ်ားဆိုသည္က လုပ္ငန္းတြင္ဦးေဆာင္ေနေသာ managerမ်ားျဖစ္သည္ managerမ်ားသည္ ပညာဥာဏ္ရွိရၿပီး ဘယ္ခ်ိန္ဘာလုပ္မယ္ ဘာလိုမ်ိဳးေတြ အလၽွင္အျမန္လုပ္ရမလဲဆိုတာကိုေကာင္းစြာ သိရွိနာလည္ရၿပီး ထိထိမိမိလုပ္ရဲကိုင္ရဲ သတၱိလည္းရွိရပါမည္၊၊
 
ဒါ့အျပင္ ကိုယ့္လက္ေအာက္ သူေတြကို အျမဲ ေလ့လာၿပီး ကူညီေဖးမတက္ရပါမည္ လက္ေအာက္ကဝန္ထမ္းမ်ား စိတ္ဓာတ္က်တာေတြ အဆင္မေျပတာေတြရွိရင္လည္းcoachingျပဳလုပ္ေပးရပါမည္ မာနေရွ႕ထားၿပီး ငါက managerဆိုေသာပံုစံျဖင့္ မျပဳမႈရပါ ဒါေပမယ္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကိုေတာ့ ထိန္ေက်ာင္းရပါမည္၊၊
လက္ေအာက္သူေတြကို ေက်ာသားရင္သားမခြဲျခားရပါ ဆုေပးဒဏ္ေပးစနစ္ကိုလည္း ေကာင္းစြာက်င့္သံုးရမွာျဖစ္ပါတယ္၊၊
 
(၅)နည္းစနစ္ ႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း
 
“နည္းစနစ္ေကာင္းမြန္ေသာ စစ္တပ္ႏွင့္ စည္းစနစ္ရွိေသာ စစ္တပ္ကို ရန္သူမ်ား ကတိုက္ခိုက္ဖို႔ခက္ေပးသည္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမရွိေသာ တပ္သည္ ဗရမ္းဗဒါေတြျဖစ္ကာ တကယ္စစ္ပြဲတိုက္ေနခ်ိန္တြင္ အမိန္႔မနာခံမႈမ်ား တာဝန္မ်ားေသခ်ာမလုပ္ျခင္းမ်ားျဖစ္ေပၚၿပီး တိုက္ပြဲကို က်ဆံုးေစသည္” ဆြန္းဇူး
 
လုပ္ငန္းေတြမွာလည္း ကိုယ့္ရဲ႕ ဝန္ထမ္းေတြကို စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြနဲ႔ ျပဳမႈေစရမွာျဖစ္ပါတယ္ ဒါေၾကာင့္လည္း HRက employee ruleေတြ handbookေတြကို ေသခ်ာခ်မွတ္ရပါမယ္ မလိုက္နာတဲ့သူေတြကို အေရးယူရပါမယ္ လိုက္နာသူေတြကိုဆုခ်ီးျမင့္တာမ်ိဳးေတြလုပ္ေဆာင္ရပါမယ္ မဟုတ္ရင္ ကိုယ့္လုပ္ငန္းႀကီးက ဗရမ္းဗဒါျဖစ္ကာ လုပ္ခ်င္ရာလုပ္ပံုစံႀကီးျဖစ္ေနပါလိုက္မယ္၊၊
 
အထက္ပါ အေၾကာင္းအရာ ၅ခ်က္ကို မိမိႏွင္ ့မိမိၿပိဳက္ဘက္ေတြၾကား ကြာျခားသြားမည့္ အခ်က္မ်ားပင္ျဖစ္ပါသည္၊၊
Myint Maung Maung Tun

Comments are closed.